LONDRA, 30/07(BYE)--- Financial Times gazetesinin 29 Temmuz 2010 tarihli sayısında, Delphine Strauss imzasıyla ve yukarıdaki başlık altında yayımlanan yorumun geniş özet çevirisi şöyledir:
Türkiye'nin iktidar partisi AK Partiyi devirme planı yapmakla suçlanan yüzlerce subayın tutuklanmasını öngören bir mahkeme kararını temyize götürmek isteyen avukatların reddi hâkim talebi çarşamba günü reddedildi.
Çoğu üst düzey subay olan sanığın avukatı Celal Ülgen, tutuklama emrine yapılan itiraz konusunda bir İstanbul mahkemesinin cuma gününe kadar karar vermesini beklediğini belirtti.
Avukatlar, gelecek hafta yapılacak ve Türkiye'nin güçlü Silahlı Kuvvetlerinde üst düzey atamaların belirleneceği önemli toplantı öncesinde, mahkeme kararının bozulması için mücadele ediyor. Tutuklama tehdidiyle karşı karşıya olan 102 subayın arasında, önümüzdeki hafta yapılacak toplantıda terfi etmeyi bekleyen generaller de yer alıyor. Ayrıca içlerinde "Balyoz" olarak bilinen darbe planı soruşturmasıyla bağlantılı 20'den fazla subay da var.
Tutuklu birinin terfisi zor olduğu gibi muhtemelen de yasa dışı. Bu yüzden gelecek hafta yapılacak atamalar, Silahlı Kuvvetlerin ülkedeki etkisini sınayacak bir test olarak görülüyor.
Radikal gazetesi köşe yazarı Murat Yetkin, Yüksek Askeri Şûra toplantısının "siyaset ve ordu arasındaki denge konusunda bir dönüm noktası olarak hatırlanabileceğini" söyledi.
Türk Silahlı Kuvvetleri, kendisini Cumhuriyet'in laik değerlerini savunmakla yükümlü sayıyor ve birçok general, İslamcı köklerden gelen AK Partiye duyduğu antipatiyi saklamıyor. Ancak, ordunun etkisi, zamanında dokunulmaz generallerin zarar verici bir soruşturmalar dizisiyle karşı karşıya olmalarından beri, giderek azalıyor.
Savcılar, Balyoz'un 2003'te dikkatle planlanan ve şiddeti yayarak o günlerde yeni seçilmiş olan AK Partiyi istikrarsızlığa sürükleme amacını taşıyan bir entrika olduğunu söylüyor. Plana dâhil olmakla suçlanan neredeyse 200 kişinin davası, sonbaharda görülmeye başlanacak.
Ordu, basına sızan ve soruşturmanın açılmasını tetikleyen belgelerin, bir istilayı öngören savaş oyunları senaryosundan ibaret olduğunu iddia ediyor.
Cuma günü çıkan mahkeme kararının ardından sadece eski 1. Ordu Komutanı ve en ünlü şüpheli Orgeneral Çetin Doğan gözaltına alındı. Tıbbi kontrolden geçirildikten sonra hastanede tutuluyor. Diğerleri, adım atmak için itirazlara ilişkin kararı bekliyor.
Silahlı Kuvvetlerde en üst görevlere yapılacak terfiler etkilenmeyecek. Genelkurmay Başkanı Orgeneral İlker Başbuğ'dan görevi devralması beklenen Işık Koşaner de Kara Kuvvetleri Komutanlığına atanması beklenen Necdet Özel de soruşturma dışındalar.
Ancak üst düzey Deniz Kuvvetleri Komutanlarının ataması ve birkaç general, bu değişimlerden etkilenebilir. Siyaset yorumcusu Yusuf Kanlı, "Geçen yıllarda, YAŞ toplantısından iki veya üç hafta önce... terfi edecek albay ve generallerin isimlerini neredeyse kesin olarak öğrenmek mümkündü." diye yazdı. "Ancak bu sene, bu konuda büyük bir karmaşa var."
Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül, çarşamba günü, Bakanlığın hukuk danışmanlarının, olayın etkileri hakkında kafa yorduğunu söyledi. Laiklik yandaşlarınca birkaç kez, muhaliflerine karşı soruşturma açmakla suçlanan AK Parti, mahkemenin aldığı bu karar hakkında sessiz kalmış görünüyor. Parti Sözcüsü Hüseyin Çelik, basın mensuplarına, davadan aylar öce kaçmaları söz konusu olmayan önemli sanıkların tutuklanması için bir neden olmadığını söyledi.
En üst rütbeli subaylardan bazılarının avukatı, 23 Temmuz tarihinde çıkarılan tutuklama emrinin zamanlamasının, yılda bir kere toplanan ve kimin terfi edeceğini, kimin emekliye ayrılacağını belirleyen askerî toplantıyı engellemek için özellikle ayarlanmış göründüğünü söyledi. Avukat, konu hakkında "Türk Silahlı Kuvvetlerine baskı yapmak istiyorlar." dedi.
Birçok kişinin, mahkeme hüküm vermeden önce yıllarını hapiste geçirmesine neden olan Balyoz süreci, birçok eleştiriyi beraberinde getirdi. Ancak duruşmalar aynı zamanda ordunun etkisini sınırladı ve generallerin de sorumlu tutulup hesap verebileceğini (ordu, 50 yıl içinde dört hükûmeti devirmişti) gösterdi.